• linkedin_karendemos

Studio Evergreen  |  Karen de Mos

06 248 58 949   mail@studio-evergreen.nl

 

​​​​Sector V - Vlietweg 15 - 2266 KA Leidschendam-Voorburg

kvk 72827432   btw NL002034450834  Over privacy en cookies

© 2018  Studio Evergreen

Voor deze website maak ik gebruik van eigen fotografie en foto's van Pixabay. Mijn profielfotos zijn gemaakt door Winand Stut.

Kuddedier of vrije vogel?

Er zijn van die mensen die geboren ’tegen-de-stroom-in-zwemmers’ zijn.

Niet bewust, maar ze kijken gewoon anders tegen de wereld aan.

En ze doen wat ze denken dat ze moeten doen.



Die ’tegenzwemmers’ zijn vaak pioniers die het verschil maken of hebben gemaakt met hun inzichten of ideeën. Denk aan Albert Einstein, Daan Roosegaarde, Claire Boonstra, Steve Jobs, Ricardo Semler... Met bewondering wordt naar deze mensen gekeken op het moment dat zij succesvol zijn. Maar voorafgaand aan dit succes ligt een lang pad van doorbijten en hun ideeën doorzetten. Begrip krijgen voor wat zij aan het doen zijn.

Deze mensen zijn waardevol voor innovatie en ontwikkeling, is inmiddels wel gebleken. Toch vinden we het moeilijk om direct te geloven in hun nieuwe zienswijzen en ideeën. Zij moeten het eerst ’bewijzen’. Het anders doen, uit de gebaande paden stappen. Waarom doen we het liever niet? En wat kunnen we leren van de tegenzwemmer?


Kuddegedrag


We willen er niet graag aan als Nederlander (uit onderzoek blijkt dat we onszelf als onafhankelijk individu zien), maar ook wij - ja, jij ook - ’lijden’ aan kuddegedrag. Dat is heel natuurlijk, blijkt uit onderzoek:

’Het heeft te maken met de kwetsbaarheid waarmee wij geboren worden’ zegt Martine Delfos, bio-psycholoog, wetenschappelijk onderzoeker, therapeut en docent. ’De mens blijft na de geboorte langer kwetsbaar dan welke diersoort ook: onze hersenen doen er zelfs 27 jaar over om te rijpen. Door die langdurige kwetsbaarheid zoeken mensen bescherming en veiligheid bij elkaar. We zijn bang voor afwijzing door de groep.’


Van uniek naar mainstream


Sociale overlevingsstrategie wordt dat ook wel genoemd. Het tegen de stroom inzwemmen voelt voor de meeste mensen dus onnatuurlijk. Tenminste, als zij volwassen zijn. Als kind hebben we allemaal een intrinsieke motivatie om de dingen te doen zoals we ze doen, zijn we uniek in wie we zijn. Tijdens je opvoeding, het onderwijs en de puberteit is de kans groot dat je je laat verleiden tot het volgen van de grootste groep. Simpelweg omdat het veilig voelt. Liever zijn we niet die vreemde vogel die zijn hoofd op het hakblok legt.

’Onze behoefte aan veiligheid en geborgenheid komt voort uit ons hechtingssysteem dat wij met andere zoogdieren gemeen hebben’ aldus Henk de Vos, emeritus hoofddocent sociologie aan de RU Groningen. ’Evolutionair gezien zijn we geneigd ons te hechten aan een bron van zorg, zoals een moeder of vader. Als volwassene zoeken we een nieuwe bron van veiligheid, zoals een partner, familie of grotere groepen. Uit sociaalwetenschappelijke studies blijkt ook dat mensen makkelijk beïnvloed worden door wat anderen doen. Mensen kiezen er bewust voor om zich aan te passen aan de groep.’


Bewust of onbewust?


Naast bewust kuddegedrag bestaat er volgens De Vos ook onbewust kuddegedrag, met dank aan de spiegelneuronen in onze hersenen. Wij spelen een motorische handeling die we bij een ander waarnemen in onze hersenen na. Erg belangrijk om als kind te leren praten en lopen. Maar dus ook de bouwsteen van ons volggedrag.

Het geheim van de tegenzwemmer


De tegenzwemmer weet wat hij wil. Hij volgt zijn hart en heeft geloof in dat wat hij voelt en denkt. Dat maakt hem sterk om door te zetten en niet zo snel voor de veilige weg, de kudde, te kiezen. Zoals bijvoorbeeld Claire Boonstra. Zij heeft het onderwijs als beperkend ervaren en zet zich ten volle in voor vernieuwing van het onderwijs met Operation Education. Hun missie: ’Ons ultieme doel is het ontketenen van het oneindige potentieel van mensen, van de mensheid. Het geeft ons richting, en we zullen er alles aan doen om het proces te vergemakkelijken om daar te komen.’


De ene mens heeft het nu eenmaal sterker dan de ander, maar iedereen heeft die intrinsieke motivatie. We moeten hem soms alleen weer blootleggen. Waarom doe je de dingen zoals je ze doet? Wat maakt jou enthousiast? Begin van binnen, dan straal je van buiten. En geloof in jezelf. Dat maakt je waardevol als mens én als organisatie.


De aanhouder wint


De kudde geeft ons dan misschien een veilig gevoel, maar het remt wel de vooruitgang als iedereen hetzelfde blijft doen. Juist nu, in dit tijdperk van verandering, hebben we mensen nodig die zichzelf én tegenzwemmer durven te zijn. Die geloven dat het ook anders kan. Het draagt bij aan nieuwe inzichten en diversiteit. Je hoeft geen pionier te zijn, maar je kan wel het voorbeeld van een pionier volgen: gewoon doen en zien wat er gebeurt.

En vooral volhouden. Dat het loont hebben de eerder genoemde pioniers al bewezen.

De aanhouder wint. Net als de vreemde vogel in het fantastische filmpje van Pixar. Wie het laatst lacht....




Disney Pixar - For the Birds from Anekdotes on Vimeo.


bronnen:

Ben jij ook zo'n schaap? - blog van Esther Smid Artikel Esta - Hoe mak ben jij? Henk de Vos - socioloog

---------------------------------

Oktober 2015